Wat een vreselijke verwoestende worm is jaloezie!

“Wat een uitmuntend boek!” En wat een lezersrecensie! Lees hem (boven aan de pagina Lezers)!

Advertenties

De ruimte in Russische muziek

Erben-Valentin“De bergen van Tirol passen niet bij de muziek van Shostakovich”, zei iemand eens tegen Valentin Erben, cellist van het wereldberoemde Alban Berg Kwartet (dat bestond van 1970 tot 2008).

Ik spreek Valentin Erben na afloop van zijn masterclass, waarin hij met een jeugdig strijkkwartet op zoek ging naar de muziek achter de noten. Hij is geïnteresseerd in mijn Tchaikovsky-roman, vraagt of hij een (Nederlandstalige!) flyer mee mag nemen en vertelt over zijn ervaring  met de ruimte in Rusland tijdens zijn tournees met het Alban Berg Kwartet naar Japan: “In het vliegtuig vlogen we over Siberië. Als je anderhalf uur in slaap viel en bij ontwaken het landschap bekeek, was dat nog precies hetzelfde. Wij kunnen ons geen voorstelling maken van de afstanden en de dimensies in Rusland. Daarom konden we met ons kwartet ook niet goed uit de voeten met zo’n componist als Shostakovich. Onze eerste violist kwam uit Tirol, maar de bergen van Tirol passen niet bij de muziek van Shostakovich. Die heeft ruimte nodig.”

Als ik bovenstaande tekst aan mijn vrouw laat lezen, zegt zij: “Dat was het overheersende gevoel toen ik het Vioolconcert van Tchaikovsky voor het eerst hoorde: ruimte.”

Pianotrio van Tchaikovsky tijdens Zeister Muziekdagen

VanBaerletrioGisteravond in Zeist het Pianotrio van Tchaikovsky gehoord en gezien door een prachtig spelend Van Baerle Trio. Vele malen heb ik deze muziek horen uitvoeren, op cd en live, maar voor het eerst in al die keren kwam ik gaandeweg in een hallucinerende staat van zijn, die duurde tot het onvermijdelijke eind – de langzaam wegstervende tonen van de piano. Het publiek smeekte om een toegift, waarop pianist Hannes Minnaar verzuchtte: “Wat valt er hierna nog te spelen? Ik hoop dat Schumann kan…”

Waarom ‘De dood van Pyotr Ilyich’?

Iemand vroeg waarom mijn roman ‘De dood van Pyotr Ilyich’ heet. Het boek gaat immers over veel meer dan dat.

Tolstoy

Dat is waar, maar de roman is zo gecomponeerd dat veel verhaalelementen verwijzen naar Tchaikovsky’s dood. Daarom dekt de (titel)vlag mijns inziens de lading wel. Daarbij komt dat Tolstoy een beroemd verhaal schreef met als titel ‘De dood van Ivan Ilyich’ (1886). Naar analogie daarvan is ‘De dood van Pyotr Ilyich’ ontstaan.

Het Pianotrio van Tchaikovsky

Half augustus barsten de Zeister Muziekdagen weer los. Op 18 augustus speelt het Van Baerle Trio het Pianotrio van Tchaikovsky. Aan Maria Milstein, violiste, mailde ik vanmorgen het volgende voorstel:

In ‘De dood van Pyotr Ilyich’ komt ook een passage voor over het Pianotrio. Nu wil ik jullie het idee voorleggen om die passage voor te lezen bij jullie optreden in Zeist, hetzij door een van jullie, hetzij door mijzelf. Dan wordt de ondertitel van het Pianotrio, ‘Voor een groot kunstenaar’, meteen in het juiste perspectief geplaatst.

Ik ben benieuwd naar de reactie van het Van Baerle Trio.

Beluister (en bekijk) het Pianotrio:

Lees de passage over het Pianotrio:

Voorjaar 1882

‘Ter nagedachtenis aan een groot kunstenaar’ staat er op het titel­blad. Het pianotrio is af, beste Nikolay Grigoryevich Rubinstein. Wat had ik je graag de pianopartij zien spelen tijdens de première. Je zou het stralende middelpunt zijn geweest, jouw virtuositeit had de toehoorders als altijd versteld doen staan. Lees verder